نوشته‌ها

افزایش قیمت بنزین چه تاثیری بر مصرف آن دارد

افزایش قیمت بنزین چه تاثیری بر مصرف آن دارد

کاهش 28 میلیون لیتری مصرف با افزایش قیمت بنزین

محمد ابراهیم رئیسی، اعظم فروزان

زیست آنلاین: افزایش 200 درصدی در قیمت بنزین (از 1000 تومان در هر لیتر به 3000 تومان) موجب کاهشی به میزان 26/5 درصد در مصرف آن شده و مصرف روزانه آن را از 105 میلیون لیتر به 77 میلیون لیتر کاهش می دهد.

به گزارش زیست آنلاین، خودرو بی شک نقش مهمی در زندگی روزمره انسان دارد. رشد جمعیت به همراه رشد درآمد سبب گشته است تا تقاضا برای استفاده از خودرو افزایش یابد. خودرو نیز همانند سایر مظاهر توسعه در کنار مزایایی که دارد مسائل و عوارض زیان آوری را نیز با خود به جامعه تحمیل می کند. شاید بتوان گفت بخش عمده ای از این عوارض زیان بار به حاملهای سوخت مصرفی در خودروها شامل بنزین، گازوئیل و گاز طبیعی مورد استفاده آنها مرتبط است. جدا از آنکه هزینه این عوارض زیان بار بر سلامت جامعه و محیط زیست مورد توجه قرار نمیگیرد، سوخت در کشور ما به سبب دریافت یارانه زیان های اقتصادی را نیز بر کشور ما وارد می نماید.

به منظور مدیریت مصرف سوخت و تصمیم گیری برای چگونگی کاهش این اثرات باید دریافت که چه عواملی بر مصرف سوخت اثر داشته تا با شناسایی و تحلیل آنها بتوان ابزارهایی را برای نیل به این هدف طراحی کرد. در این میان همواره قیمت به عنوان یکی از ابزارهای مورد استفاده در مدیریت مصرف سوخت مورد توجه برنامه ریزان بوده است. و در برخی از مواقع این ابزار بیش از آنکه در مدیریت مصرف سوخت موثر باشد در ذهنیت آنها موثر نمایی کرده است. این یادداشت سعی دارد با استفاده از مطالعات انجام شده در کشور میزان تاثیر افزایش قیمت بنزین را بر میزان مصرف آن مورد بررسی قرار دهد.

در علم اقتصاد به منظور تاثیر تغییرات قیمت یک کالا برمیزان تقاضای آن از مفهوم “کشش قیمتی تقاضا” استفاده می شود. کشش تقاضا، معیار سنجش واکنش تقاضا، برای کالایی مشخص، در برابر تغییرات قیمت است؛ به عبارت دیگر در مقابل یک درصد تغییر در قیمت یک کالا، چه مقدار تغییر در مقدار فروش آن کالا ایجاد می‌گردد. این تغییر با توجه به روابط میان قیمت و تقاضا یا علامت منفی نشان داده می شود و بدان معنی است که افزایش 1 درصد در قیمت، چند درصد مقدار تقاضای آن کالا را کاهش می دهد.

کشش تقاضا، بر حسب تغییر در مقدار تقاضا و تغییر در قیمت در سه دسته زیر دسته‌ بندی می‌گردد:
الف) درصد تغییر در مقدار تقاضا بزرگتر از درصد تغییر در قیمت است. در این حالت واکنش نسبت به قیمت بزرگتر از یک است که اصطلاحاً تقاضای “با کشش” نامیده می‌شود.
ب) درصد تغییر در مقدار تقاضا مساوی با درصد تغییر در قیمت است. در این حالت که واکنش تقاضا برابر 1 است، تقاضا با “کشش واحد” نامیده می‌شود.
ج) درصد تغییر در مقدار تقاضا کوچکتر از درصد تغییر در قیمت است. در این حالت تقاضا “بی‌کشش” خوانده می‌شود.

بر اساس این مفهموم مطالعات انجام شده بر میزان افزایش قیمت برمیزان مصرف بنزین مورد بررسی قرار گرفته است. این نتایج در جدول زیر خلاصه شده است.

تحقیق

کشش قیمتی تقاضا کوتاه مدت

درصد کاهش تقاضا بنزین در صورت 50% افزایش قیمت بنزین

درصد تغییر تقاضا بنزین در صورت 200% افزایش قیمت بنزین

زرا نژاد و قپانچی(1385)

-0/14

7

28

مهرگان و قربانی (1388)

-0/04

2

8

عبدلی و محمدی(1390)

-0/11

5/5

22

شاکری و همکاران(1390)

-0/24

12

48

میانگین ایران

-0/1325

6/63

26/5

 میزان کشش قیمتی تقاضا در مطالعات انجام شده در کشور و محاسبه میزان افزایش قیمت در میزان مصرف بنزین
ماخذ:تحلیل سیستمی تقاضای بنزین و برآورد کشش قیمتی تقاضای آن در استان تهران و محاسبات پایگاه خبری زیست آنلاین

با توجه به محاسبات انجام شده در جدول فوق بنزین کالایی “بی کشش ” است چرا که افزایش 1 درصدی در مقدار قیمت آن کمتر از 1 درصد (0/1325 درصد) کاهش مصرف آن را به دنبال دارد. با توجه به نتایج محاسبه شده، انتظار می رود که افزایش 200 درصدی در قیمت بنزین (از 1000 تومان در هر لیتر به 3000 تومان) موجب کاهشی به میزان 26/5 درصد در مصرف آن شده و مصرف روزانه آن را از 105 میلیون لیتر به 77 میلیون لیتر کاهش دهد.

البته باید به یاد داشت که این مقدار در نقاط مختلف کشور به یک میزان نخواهد بود. به طور مثال در مقاله ارائه شده توسط زارعیان و شکوری گنجوی (1385) کشش قیمتی تقاضای بنزین در استان تهران محاسبه شده است. براساس محاسبات این محققان که براساس یک تحلیل سیستمی و توجه به آثار عوامل مختلف در میزان تقاضای بنزین در اثر افزایش قیمت اعلام شده، میزان این کشش قیمتی تقاضا 0/09 درصد محاسبه شده است. بدین ترتیب افزایش 50 درصدی و 200 درصدی قیمت بنزین در تهران سبب کاهش 4/5 درصدی و 18 درصدی مقدار مصرف بنزین در این شهر خواهد شد.

چرخش سازمان محیط زیست نسبت به انتقال آب خزر عجیب است/ در 10 ساله گذشته 12 برابر حجم دریاچه ارومیه از آب دریای خزر کم شده است

عضو هیئت علمی دانشگاه :
چرخش سازمان محیط زیست نسبت به انتقال آب خزر عجیب است/ در 10 ساله گذشته 12 برابر حجم دریاچه ارومیه از آب دریای خزر کم شده است

هادی كیادلیری گفت : به طور قطع قوانین و ضوابط محیط زیست تغییر نکرده است اما نکته قابل توجه اینجاست که مدیریت قبلی مخالف و مدیریت جدید موافق طرح انتقال آب از خزر است .

به گزارش زیست آنلاین، دكتر هادی كیادلیری، عضو هیئت علمی دانشگاه و مدیر گروه جنگل ، مرتع و آبخیزداری دانشگاه علوم و تحقیقات در برنامه “مناظره ” رادیو گفت و گو با موضوع انتقادها به انتقال آب دریای خزر به سمنان با بیان اینکه سوالات مطرح در خصوص این پروژه حتی در سطح کلان پاسخ داده نشده، اظهار کرد: از میان ارزیابی ها و مطالعات صورت گرفته نمی توان به ضرورت انجام این طرح پی برد. همچنین شفافیت در خصوص آن وجود ندارد و مسائل زیست محیطی مورد بررسی قرار نگرفته است .
وی با ابراز تاسف از عدم تسلط طراحان بر مسیر انتقال آب عنوان کرد: عدم آگاهی مسئولان مرتبط با این موضوع و تضادی که میان اطلاعات آنها و آنچه که در طرح آمده است جای تامل دارد. به عبارت دیگر هنوز ابعاد کلان طرح و اثرات اقتصادی و اجتماعی آن مورد بررسی قرار نگرفته است.
مدیر گروه جنگل، مرتع و آبخیزداری دانشگاه علوم و تحقیقات در بخش دیگری از این برنامه از تغییر نظر سازمان محیط زیست در مدیریت جدید انتقاد کرد و گفت: به طور قطع، قوانین و ضوابط محیط زیست تغییر نکرده است اما نکته قابل توجه اینجاست که مدیریت قبلی مخالف و مدیریت جدید موافق طرح انتقال آب از خزر است .
کیادلیری با بیان اینکه نامه محیط زیست مبنی بر بلامانع بودن این انتقال چالش های زیادی را ایجاد می کند، خاطرنشان کرد: ارزیابی در حوزه محیط زیست انجام نشده است و پرسش هایی که کارشناسان مطرح کرده اند بی جواب مانده است. این سازمان به گزارش کمیته فنی جنگلداری نیز بی توجه است. در واقع لازم است این سازمان ابتدا گزارشات را دریافت کند و سپس نسبت به موافقت و مخالفت با طرح واکنش نشان دهد.
کیا دلیری کاهش سطح آب دریاچه خزر را نگران کننده دانست و عنوان کرد: بر اساس یک گزارش، طی 10 ساله گذشته حجمی معادل 12 برابر دریاچه ارومیه از آب دریای خزر کم شده است. از سوی دیگر خزر یک دریاچه اشباع شده از آلودگی هاست.
وی اصلاح الگوی مصرف را راه حل مقابله با کم آبی دانست و اظهار کرد : 86 درصد آب در بخش کشاورزی مصرف می شود که تنها 10 درصد اشتغالزایی ایجاد می کند. یک آمار نگران کننده نشان می دهد میزان 35 میلیون مترمکعب برای کاشت هندوانه مصرف می شود که معادل آب شرب مورد نیاز است.
عضو هیئت علمی دانشگاه در پایان تاکید کرد: اگر راندمان آبیاری در بخش کشاورزی به 45 درصد برسد ، 353 میلیون مترمکعب آب در سال ذخیره می شود ومی تواند به بخش های مورد نیاز داده شود.

از وعده های اقلیمی تا اقدامات متناسب فاصله زیادی وجود دارد

زیست آنلاین: آژانس بین المللی انرژی (IEA) اعلام کرد اختلاف شدید بین وعده ها و اقدامات در مورد تغییرات اقلیمی خطرات عدم موفقیت در کنترل دمای زمین را در پی دارد.

به گزارش زیست آنلاین، بر اساس دیدگاه آژانس بین المللی انرژی، سیاست های اقلیمی موجود در جهان برای پایان دادن به روند صعودی انتشار گازهای گلخانه ای تا سال 2040 بدون یک ائتلاف بزرگ از دولت ها و سرمایه گذاران است، کافی نخواهد بود.

این آژانس گفت: میزان انتشار کربن از صنعت انرژی در جهان با وجود پیشرفت در انرژی های تجدیدپذیر در سال های اخیر ، در سال 2018 به رکورد جدیدی رسید.

IEA انتظار دارد که رشد منابع تجدیدپذیر در دهه های آینده سرعت بیشتری بگیرد، اما هشدار داد که نمی توان قبل از سال 2040 انتشار گازهای گلخانه ای از این صنعت را به صفر رساند.

“فاتح بیرول”، مدیر اجرایی IEA، گفت: عدم تناسب بین هدف مقابله با بحران اقلیمی بوسیله مهار انتشار گازهای کربن و سیاست های موجود، باعث افزایش شدید انتشار این گازها شده است.

براساس آخرین آمارهای آژانس بین المللی انرژی، پیش بینی می شود با سیاست های کنونی، انتشار گازهای کربن، 100 میلیون تن در سال برای حداقل 20 سال دیگر افزایش یابد.

این نرخ افزایش، حدود ۷۰ درصد کندتر از افزایش میزان انتشار گازهای گلخانه ای در دهه های گذشته خواهد بود، اما فاصله زیادی وجود دارد تا به اهداف توافق پاریس برسد.

بیرول گفت: ما باید اراده سیاسی بزرگی را در سراسر جهان ببینیم. به همین دلیل من معتقدم که جهان نیاز به ایجاد یک ائتلاف بزرگ دارد که شامل دولت ها، سرمایه گذاران، شرکت ها و افراد دیگری است که واقعاً متعهد به مقابله با تغییرات اقلیمی هستند.

خسارت 225 میلیارد دلاری آلودگی هوا در سال

آلودگی هوا سالانه ۲۲۵ میلیارد دلار از اقتصاد جهان را از بین می‌برد. اقتصاد ایران نیز هر سال ۲.۳ درصد از تولید ناخالص داخلی خود را به دلیل آلودگی هوا از دست می‌دهد.

به گزارش زیست آنلاین، «هیچ‌کس از آلودگی هوا ایمن نیست. سازمان ملل در روز جهانی محیط زیست هشدار داد که از هر ۱۰ نفر روی زمین، ۹ نفر هوای آلوده تنفس می‌کنند. بر اساس آمار سازمان جهانی بهداشت، این مساله به بحران جهانی مرگ تبدیل شده‌است. هر سال حدود ۷ میلیون نفر بر اثر آلودگی‌ هوا جان‌شان را از دست می‌دهند. سوزاندن سوخت‌های فسیلی برای انرژی، حمل‌ونقل و صنعت، عامل اصلی آلودگی هواست. همان‌طور که عامل گرم شدن زمین و انتشار کربن نیز سوخت‌های فسیلی هستند.» مجمع جهانی اقتصاد، چنین از آلودگی هوا و خطرات آن می‌نویسد.

بر اساس گزارش مجمع جهانی اقتصاد، آلودگی‌ هوا هر ساعت ۸۰۰ نفر را به کام مرگ می‌کشد؛ به بیانی دیگر، هر دقیقه ۱۳ نفر جان خود را به خاطر آلودگی هوا از دست می‌دهند. آلودگی هوای خانگی نیز هرسال باعث مرگ ۳.۸ میلیون نفر می‌شود. اغلب این مرگ‌ها نیز در کشورهای در حال توسعه اتفاق می‌افتد. ۶۰ درصد آن‌ نیز در میان زنان و بچه‌هاست.

۹۳ درصد از کودکان جهان، در مناطقی که هوایشان آلوده است، زندگی می‌کنند. ۹۷ درصد از شهرهای جهان در کشورهای دارای درآمد پایین و متوسط، دستورالعمل‌های سازمان‌ جهانی بهداشت را برای سطح کیفیت هوا رعایت نمی‌کنند. در کشورهایی با درآمد بالا نیز، ۲۶ درصد این دستورالعمل‌ها را اجرا نکرده‌اند.

در آمریکا، آلودگی هوا هر سال ۵ درصد از تولید ناخالص داخلی این کشور را از بین می‌برد. این رقم در سال ۲۰۱۴، برابر با ۷۹۰ میلیارد دلار بود.

بانک جهانی نتایج تحقیقاتی با عنوان «گزارش ۲۰۱۹ وضعیت هوای جهان» به تازگی منتشر کرده‌است. این تحقیقات نشان می‌دهد که ۴ میلیارد نفر از مردم جهان در شرایط آب و هوایی ناسالم زندگی می‌کنند. بر اساس این تحقیق، ایران نیز یکی از کشورهایی با بیشترین میزان آلودگی هوا به شمار می‌آید.
رابطه آلودگی هوا با اقتصاد چیست؟

نیویورک‌تایمز در گزارشی می‌نویسد: «مطالعات زیادی اثبات می‌کنند که آلودگی هوا، روی آموزش و درآمدهای اقتصادی اثر مستقیم دارد. زمانی که حال فردی بد باشد، عملکرد خوب در مدرسه و دانشگاه، یا در محیط کار با اختلال مواجه می‌شود. همین اختلال، بهره‌وری را کاهش می‌دهد. از طرفی دیگر، اگر عملکرد فرد در مدرسه و کار به دلیل مشکلات سلامت ایجاد شده باشد، تهدید آن بلندمدت است و روی بهره‌وری آموزشی و اقتصادی اثر بلندمدت دارد.»

طی سال‌های اخیر، آلودگی فزاینده هوا یکی از اصلی‌ترین چالش‌های کل جهان بوده‌است. این چالش تنها سلامت و جان فردی انسان‌ها را درگیر نمی‌کند بلکه سالانه ۲۲۵ میلیارد دلار از اقتصاد جهان را نیز از بین می‌برد. بیشترین آسیب را نیز کشورهای جنوب آسیا تجربه می‌کنند.

مطالعات جدید سازمان همکاری و اقتصاد بین‌المللی نیز درباره آلودگی هوا و اثرات اقتصادی آن، نشان داده‌است که هر سال میلیاردها دلار از اقتصاد جهان به خاطر آلودگی هوا از بین می‌رود و حجم آن تا سال ۲۰۶۰، چندین برابر خواهد شد.

این سازمان می‌نویسد:«آلودگی هوا روی سلامتی انسان و کشاورزی اثر می‌گذارد. به همین ترتیب، طیفی از اثرات را ایجاد می‌کند. در دهه‌های پیش رو، این اثرات گسترده‌تر خواهد شد. افزایش فعالیت‌های اقتصادی و تقاضای انرژی به افزایش شدید آلودگی هوا منجر خواهد شد. افزایش میزان انتشار اوزون و PM۲.۵ تاثیرات جدی روی اقتصاد خوداهد داشت. برآورد می‌شود که هزینه‌های آلودگی هوا تنها در منطقه OECD از ۲۱ میلیارد دلار در سال ۲۰۱۵ به ۱۷۶ میلیارد دلار در سال ۲۰۶۰ برسد. همچنین در سال ۲۰۶۰ تعداد روزهای از دست رفته کار به خاطر آلودگی هوا که روی بهره‌وری نیروی کار اثر مستقیم دارد، به ۳.۷ میلیارد در سطح جهان می‌رسد.
هزینه آلودگی هوا در ایران چقدر است؟

در ایران مطالعات دقیقی برای برآورد هزینه اقتصادی آلودگی هوا انجام نشده‌ است. محسن طباطبایی، دبیر انجمن علمی اقتصاد شهری ایران گفته بود که هزینه آلودگی هوای تهران در سال ۹۱، بر اساس واقعی‌سازی قیمت‌ها با نرخ تورم، ۶ هزار میلیارد و ۶۷۰ میلیون تومان برآورد شده بود.

بانک جهانی سال ۲۰۱۶، اعلام کرده بود که هر سال ۲.۳ درصد از تولید ناخالص داخلی ایران به‌خاطر آلودگی هوا از بین می‌رود و ۲۱ هزار نفر به‌خاطر این آلودگی جان خود را از دست می‌دهند.

همچنین بر اساس گزارش بانک جهانی، آلودگی هوا برای خاورمیانه و شمال آفریقا ۹ میلیارد دلار هزینه به‌دنبال دارد که بیشترین آن، متوجه ایران و مصر است.

به گزارش ایرنا، آبان ماه ۹۶ نیز وحید حسینی، مدیرعامل وقت شرکت کنترل کیفیت هوای تهران گفته بود: «هزینه اقتصادی آلودگی هوای تهران بین ۱۲ تا ۱۵ هزار میلیارد تومان است و می‌توان گفت پایتخت معادل بودجه شهرداری هزینه اقتصادی آلودگی هوا را می‌دهد.»

مشارکت شهروندان در انگلیس برای تامین برق

زیست آنلاین: صدها خانه و مشاغل در کورنوال در یک حرکت پیشگامانه فروش برق به شبکه انرژی محلی خود و سیستم انرژی ملی را آغاز کرده اند.

به گزارش زیست آنلاین، برای اولین بار است که مصرف کنندگان انرژی از جمله خانه ها، هتل ها و مشاغل به عنوان تأمین کننده انرژی در یک سیستم کامل انرژی وارد عمل شده اند.
این طرح آزمایشی 100 خانه کرنوالی، مجهز به باتری و پنل های خورشیدی را به کار گرفت تا به عنوان یک نیروگاه مجازی کوچک برای شبکه انرژی محلی، توزیع برق منطقه غرب و شبکه ملی عمل کنند.
زمانی که خانه ها بیش از اندازه کافی برق را از طریق پنل های خورشیدی نصب شده بر بام خود تولید کنند، می توانند آن را ذخیره کرده یا وارد شبکه کنند.
در صورت کاهش تولید انرژی بادی و خورشیدی، شرکت ها می توانند در ازای پرداخت از طریق شبکه ملی، از برق کمتری استفاده کنند یا اگر شبکه محلی بیش از حد مورد نیاز برق داشته باشد، شرکت ها می توانند تقاضای انرژی خود را افزایش دهند.
این بازار توسط غول انرژی Centrica طراحی شده و از همان سیستمی بهره می برد که برای تعادل بازارهای انرژی در سراسر اروپا استفاده می شود. شرکت های انرژی بر این باورند که این طرح آزمایشی می تواند به ایجاد زنجیره ای از شبکه های هوشمند انعطاف پذیر ساخته شده در اطراف انرژی پاک در سراسر کشور کمک کند.
پیتر- جان مرمانز، مدیر مرکز راه حل های تجارت Centrica، طرح آزمایشی را “نقطه عطفی برای شبکه انرژی” پس از سالها تحقیق توصیف کرد.
وی گفت: بهبود انعطاف پذیری شبکه برای همه، از تولید کنندگان تا مصرف کنندگان مفید است و این طرح آزمایشی یک گام بزرگ رو به جلو است. ما از مردم و صاحبان مشاغل در سراسر کورنوال که این طرح آزمایشی را با آغوش باز پذیرفته اند، بسیار سپاسگزاریم.
منبع: theguardian

ضروت شفافیت درباره انتقال آب خزر

زیست آنلاین: پروژه انتقال آب خزر به فلات مرکزی (سمنان) در آستانه تصمیم‌گیری جهت اجرا قرار دارد اما این سؤال همچنان در ذهن خیل عظیمی از مردم و کارشناسان بی‌پاسخ باقی ‌مانده که چرا دولت اسناد مربوط به مطالعات انجام ‌شده در خصوص این پروژه را منتشر نمی‌کند؟

به گزارش زیست آنلاین، دامنه طرح انتقال آب خزر به فلات مرکزی به‌عنوان یک پروژه ملی، علاوه بر اینکه چندین استان را در بر می گیرد منافع یا زیان آن ابعاد ملی دارد. لذا ضروری است که اولا اسناد و مطالعات انجام ‌شده درباره این طرح منتشر شود و همچنین مناسب بود قبل از تصویب، دولت پیش‌نویسی از مطالعات طرح را جهت اظهارنظر در اختیار مردم و کارشناسان قرار دهد.

یکی از نمونه‌هایی که پیش‌نویس طرح آن در اختیار عموم قرار گرفت طرح تغییر پول ملی و افزایش چهار صفر بود که بانک مرکزی در سال 87 از مردم و کارشناسان می‌خواست تا در این خصوص نظرات خود را اعلام کنند.

در بسیاری از کشورهای دنیا نیز چنین رخدادهایی را به‌کرات شاهد بوده‌ایم و نمونه‌هایی از همه‌پرسی در خصوص اجرای طرح‌های ملی نیز دیده می‌شود این بدان معناست که دولت‌ها سعی می‌کنند در اجرای بهتر (چگونگی یا عدم اجرای) طرح‌های ملی از نظر کارشناسان و گروداران طرح بهره ببرند.

این اتفاق اما درباره طرح خزر رخ نداد. نه در قالب انتشار اسناد مطالعات انجام‌ شده که باعث تصویب طرح در دولت شد و نه پیش‌نویس آن‌که عموم بتوانند درباره آن نظر دهند.

در خصوص این طرح شایسته بود پیش از تصویب ردیف بودجه آن در مجلس (بر اساس لایحه پیشنهادی دولت) به مطالبات مردم در این خصوص پاسخ داده شود.
قانون چه می‌گوید

طبق ماده 11 قانون انتشار و دسترسی آزاد به اطلاعات، مصوبه و تصمیمی که موجد حق یا تکلیف عمومی است قابل ‌طبقه‌بندی به‌عنوان اسرار دولتی نیست و انتشار آن ‌ها الزامی خواهد بود.

بر همین اساس طرح انتقال آب خزر به سمنان چه حاکمیتی باشد یا با هدف انتقال پایتخت یا توسعه و گسترش صنعت، در هرحال ضروری است تا اسناد مطالعاتی و توجیهات اقتصادی و محیط‌زیستی عیناً منتشر شود تا عموم نسبت به آن آگاه شوند. این خلأ همواره در نگرش مدیران ارشد کشور وجود دارد که انتشار یک طرح می‌تواند روی دیگر هم داشته باشد بدین شکل که اگر تصمیمی از سوی دولت دارای توجیه است با مردم با دولت همراهی خواهند کرد.
ریسک‌های عدم انتشار

احتمالا متولیان امر تصور می‌کنند با عدم انتشار خواهند توانست پروژه را بهتر و سریع‌تر پیش ببرند اما نباید فراموش کنند که ریسک‌های عدم آگاهی مردم درباره طرح کم نیست: اعتراضات اجتماعی، فشارهای سیاسی و… که تا همین اکنون مخالفت‌های زیادی را شاهد بوده‌ایم می‌تواند درنهایت به عدم اجرای طرح منجر شود. به‌عنوان‌ مثال می‌توان به تونل سبزکوه اشاره کرد. ریسک فقدان آگاهی مردم می‌تواند جدا از عدم امکان دستیابی طرح به اهداف، سبب به هدر رفتن منابع مالی محدود موجود نیز گردد.
مردم تا ندانند همراه نمی‌شوند

فضای ارتباطی و افزایش آگاهی و مطالبات اجتماعی ناشی از توسعه شبکه ‌های اجتماعی باعث شده است امروزه فضای جامعه تفاوت قابل ‌توجهی نسبت به یک دهه قبل و حتی چند سال گذشته کرده باشد.

استفاده از مدل ارتباطی و شناختی دیروز قادر نیست تا دولت را در مسیر تحقق اهداف توسعه‌ای یاری رساند حتی می‌تواند رابطه دولت با جامعه را مغشوش‌تر کرده و سطح اعتماد عمومی را تخریب و تعارضات جدی ایجاد کند. چنین رویکردی با توجه به بحران آب می‌تواند از دامنه وسیع‌تری برخوردار گردد.

دولت با درک شرایط امروز و نگاه به آینده، به ‌عنوان یک‌طرف آگاه و قابل ‌اعتماد برای مردم و با هدف مشورت درباره حل مسائل مرتبط با آب می‌تواند فضا را متفاوت کرده و زمینه افزایش همدلی را فراهم کند. همدلی اساساً با اجازه دادن به جامعه و به رسمیت شناختن حق دانستن و فهمیدن دلایل و مستندات تصمیماتی که پیامدهای آن دامن و نسل‌های آینده آن‌ها را خواهد گرفت، ایجاد می‌شود.
برخی سؤالات دیگر:

با توجه به نکات بالا دولت همچنین موظف است به ابهامات جامعه در خصوص سؤالات زیر پاسخ دهد:

گزینه انتقال آب چگونه و با چه اهدافی مطرح‌ شده و گزینه ‌های جایگزین کدم‌اند؟
بر اساس چه سند آمایش ملی (که هنوز به تصویب نرسیده است) طرح خزر اجرا خواهد شد؟
آیا فواید رفاه اجتماعی طرح قابل‌مقایسه با هزینه‌های اکولوژیکی و زیست‌محیطی و اجتماعی طرح است؟
نگرانی‌های مربوط به جنگل هیرکانی چگونه پاسخ داده می‌شود؟
تأثیر پساب خروجی آب‌شیرین‌کن طرح، بر دریای خزر چه ابعادی دارد؟
پروتکل‌های بین‌المللی در خصوص برداشت آب از خزر چه می‌گویند؟

با توجه به ریسک‌ها و سؤالات عمومی همچنین عدم پایبندی مسئولان ذی‌ربط به قانون که پیشتر صحبت شد اکنون دولت آیا دارای نگاه مسئولانه به پروژه خزر هست یا به‌ واسطه ضرورت‌های پیش انتخاباتی یا دلایل دیگر به اجرای چنین طرحی همت گماشته است.

 چرا با وجود گرمایش جهانی برخی شهر ها در حال یخبندان هستند

زیست آنلاین: اولین سرمای قابل توجه در اکثر کشورهای نیم کره شمالی حس شده است. با وجود گرمایش جهانی چه اتفاقی در حال افتادن است؟

به گزارش زیست آنلاین، برای درک اینکه چرا با وجود صحبت های فروان در مورد تغییرات اقلیمی، بسیاری از نقاط درگیر سرما هستند، اول باید تفاوت بین “آب و هوا (weather) و اقلیم (climate) را دانست.

آب و هوا چیزی است که امروز اتفاق می افتد. اقلیم چیزی است که در طولانی مدت اتفاق می افتد.

ناسا اینگونه توضیح می دهد که آب و هوا شرایط موجود در جو در مدت زمان کوتاه است اما اقلیم، چگونگی رفتار جو طی دوره های نسبتاً طولانی است.

دونالد ترامپ در توئیتی گفت که دمای هوا در برخی نقاط به منفی 60 درجه رسیده است و پیش بینی می شود سردتر هم بشود. مردم نمی توانند حتی یک دقیقه هم بیرون بمانند. چه بلایی سر گرماییش جهانی آمده است. لطفا زودتر برگرد. ما به تو احتیاج داریم.

چاد مایرز، کارشناس هواشناسی سی.ان.ان  گفت که ترامپ سال گذشته نیز همین کنایه را زد و به دلیل سرما تردید داشت که گرمایش جهانی وجود داشته باشد.

وی گفت: اقلیم مربوط به یک روز نیست بلکه یک پدیده طولانی مدت است. رئیس جمهور ترامپ فقط به بخشی از آمریکای شمالی اشاره کرد و کل جهان را نادیده گرفته است.

دمای زمین در تاریخ 4.5 میلیارد ساله خود به طرز چشمگیری تغییر کرده است، از عصر یخبندان هورونیان که تقریباً 300 میلیون سال بخش وسیعی از کره زمین که از یخ پوشانده است تا دوره ای که حدود 50 میلیون سال پیش بود، هنگامی که دانشمندان معتقدند درختان نخل رشد کردند.

امروزه، تغییرات اقلیمی معمولاً به عنوان اصطلاحی برای توصیف اثرات گرم شدن کره زمین که در نتیجه فعالیت های انسانی در پی انقلاب صنعتی در قرن 18 رخ داده است، به کار می رود.

بنابراین به همین دلیل است که گرم شدن کره زمین هنوز یک دغدغه واقعی است، حتی اگر به نظر برسد هوای سرد زمستان غالب است.

منبع : cnn

طوفان های مخرب بیش از پیش آمریکا را در می نوردند

زیست آنلاین: دانشمندان آب و هوا پیش بینی کرده و نشان داده اند که افزایش دما در اقیانوس ها و اتمسفر باعث ایجاد طوفان های شدید می شود.

به گزارش زیست آنلاین، طبق یک مطالعه جدید، توفان های بزرگ و مخرب نسبت به یک قرن پیش، بیشتر ایالات متحده را در هم می کوبد.

معمولاً کارشناسان با بررسی میزان خسارت وارده به مردم و شهرها، تخریب طوفان را می سنجند. یک تیم تحقیقاتی دانمارکی سنجش جدیدی را معرفی می کند که در آن به جای بررسی مقدار خسارت مالی، بزرگی و قدرت توفان بررسی می شود و آن را مساحت تخریب نامیدند.

آلساک گرینستد، رهبر تیم تحقیقاتی و استاد دانشگاه کوپنهاگ، می گوید: این خسارات هستند که بیشترین افزایش را دارند و این دقیقا چیزی است که از مدل های آب و هوایی انتظار میرود نشان دهند.

محققان با بررسی 247 طوفان که از سال 1900 ایالات متحده را در نوردیده است، متوجه شدند که 10 درصد طوفان های بزرگ که مساحت تخریب آنها بیش از 1209 کیلومتر مربع است ، 3.3 بار بیشتر اتفاق می افتند.

گرینستد گفت: هشت مورد از 20 طوفان با بالاترین سطح نابودی کامل از سال 1900, در 16 سال گذشته اتفاق افتاده است. این تعداد بالا نمی‌تواند بصورت اتفاقی باشد.

دو طوفان از بقیه متمایز بودند: طوفان هاروی در سال 2017، با تخریب کل 11835 کیلومتر مربع و کاترینا در سال 2005 با تخریب کل 7،621 کیلومتر مربع. میانگین مساحت تخریب411 کیلومتر مربع بود. این بدان معنی است که اثر مخرب هاروی 30 برابر بزرگتر از حد متوسط بود.

دانشمندان آب و هوا پیش بینی کرده و نشان داده اند که افزایش دما در اقیانوس ها و جو که نتیجه سوزاندن زغال سنگ، نفت و سایر سوخت ها است، طوفان های شدیدتری را بوجود خواهد آورد.

منبع:

انرژی هسته‌ ای یک راه‌ حل برای مقابله با تغییر اقلیم نیست

برخی از محققین و دانشمندان اعتقاد دارند که انرژی هسته‌ ای یک راه‌‌ حل برای تغییر اقلیم و بحران اقلیمی هست و با متوسل‌ شدن به انر‌ژی هسته‌ای می‌توان با تغییر اقلیم مقابله کرد.

استدلال این محققین اینست که انرژی هسته‌ای یک انرژی پاک است که هیچ انتشار کربنی ندارند. اما آیا واقعا انرژی هسته‌ ای یک راه‌حل برای تغییر اقلیم هست؟ آیا انرژی هسته‌ای هیچ انتشار کربنی ندارد و انتشار آن صفر است؟

در پاسخ به‌ این سوالات، در زیر به ۷ دلیل برای بیان این که انرژی هسته‌ای یک راه‌ برای حل بحران اقلیمی و تغییر اقلیم نیست، اشاره می‌شود:
1- مدت زمان زیاد از طرح تا بهره‌ برداری از یک نیروگاه هسته‌ای:

به‌طور کلی از طرح تا بهره‌برداری یک نیروگاه هسته‌ای بین ۱۰ تا ۱۹ سال (به‌طور متوسط ۱۴.۵ سال) و حتی بیشتر طول می‌کشد درحالی‌که یک مزرعه خورشیدی و بادی بین ۲ تا ۵ سال و سلول‌ خورشیدی (PV) سقفی تنها ۶ ماه زمان نیاز دارد. با انرژی هسته‌ای ما زمان را از دست می‌دهیم.
2- هزینه هم‌ترازشده انرژی (LCOE):

متوسط این هزینه برای یک نیروگاه هسته‌ای در سال ۲۰۱۸ برابر ۱۵۱ (۱۱۲ تا ۱۸۹) دلار بر مگاوات-ساعت است. اما این هزینه برای نیروگاه بادی برابر ۴۳ (۲۹ تا ۵۶) دلار بر مگاوات-ساعت و سلول‌های خورشیدی (PV) برابر ۴۱ (۳۶ تا ۴۶) دلار بر مگاوات-ساعت برآورد شده‌است. هزینه ترازشده در انرژی هسته‌ای زیادتر است.
3- خطر گسترش سلاح هسته‌ای:

هیات بین‌الدولی تغییر اقلیم (IPCC) تاکید کرده‌است که رشد انرژی هسته‌ای قابلیت ملت‌ها برای به‌دست ‌آوردن سلاح هسته‌ای را افزایش داده‌است و این خود تبدیل به یک معضل جهانی می‌شود.
4- خطر ذوب‌ شدن (Meltdown):

تا به‌امروز ۱.۵ درصد از نیرو‌گاه‌های هسته‌ای ساخته‌شده در دنیا دچار حادثه ذوب‌شدن شده‌اند. صنعت هسته‌ای یک رآکتور جدید ایمن‌تر پیشنهاد داده‌است ولی تا به‌امروز آزمایش نشده‌است. کافیست نگاهی به عواقب مخرب نیرو‌گاه‌های چرنویل، فوکوشیما، و غیره انداخته شود تا عمق فجایع مشخص شود!
5- خطر سرطان ریه ناشی از استخراج اورانیوم:

استخراج اورانیوم برای نیروگاه هسته‌ای سبب سرطان ریه در تعداد زیادی از معدن‌کاران می‌شود زیرا معادن اورانیوم به‌طور طبیعی حاوی گاز رادون هستند که برخی محصولات فروپاشی آن سرطان‌زاست. در یک بررسی از ۱۹۵۰ تا ۲۰۰۰ نشان داد که ۱۰ درصد از معدن‌کاران اورانیم به‌دلیل سرطان ریه دچار مرگ شده‌اند. به این موضوع در مورد انرژی هسته‌ای اصلا اشاره نمی‌شود!
6- انتشار معادل کربن و آلودگی هوا:

برخلاف ادعاها، نیروگاه هسته‌ای انتشار صفر و یا نزدیک به صفر ندارد! میزان انتشار از یک نیروگاه جدید هسته‌ای برابر ۷۸ تا ۱۷۸ گرم CO2 بر کیلووات-ساعت است و حتی نزدیک به صفر هم نیست! این انتشار به‌دلیل استخراج پیوسته و پالایش اورانیوم مورد نیاز برای یک نیروگاه است. به‌علاوه نیروگاه‌های هسته‌ای میزان ۴.۴ گرم CO2 بر کیلووات-ساعت از بخار آب و گرما آزادشده انتشار می‌دهند. پس انتشار کربن انرژی هسته‌ای صفر نیست!
7- خطر زباله‌ های هسته‌ ای:

میله‌های سوخت مصرف‌شده از نیروگاه‌های هسته‌ای یک زباله رادیواکتیو هستند که باید حداقل برای ۲۰۰۰۰۰ سال نگهداری شوند!! و هر چه این میله‌ها سوخت مصرف‌شده بیشتر روی هم انباشته می‌شوند، خطرات نشت آنها نیز بیشتر می‌شوند که برای آبهای زیرزمینی، محصولات گیاهی، حیوانات، انسان، و کلا محیط‌زیست خطرناک است.

براساس این گزارش، IPCC باید انتشار CO2 تا سال ۲۰۵۰ به‌ میزان ۱۰۰ درصد کاهش یابد تا بتوانیم میزان گرم‌شدن زمین را به ۱.۵ درجه سانتی‌گراد محدود کنیم. برای رسیدن به‌ این هدف باید بتوانیم تا سال ۲۰۳۰ در حدود ۵۰ درصد انتشار را کاهش دهیم.

با توجه به متوسط زمان ساخت یک نیروگاه هسته‌ای که ۱۴.۵ سال است (به‌عنوان مثال اگر از همین امروز به‌ ساخت یک نیروگاه هسته‌ای دست‌ به‌ کار شویم، شاید تا سال ۲۰۳۳ به‌بهره‌برداری برسید!)، ما قادر به کم‌کردن حتی یک مولکول CO2 تا سال ۲۰۳۰ با انرژی هسته‌ای نخواهیم بود و ما زمان مورد نیاز برای مقابله با بحران اقلیمی و نگه‌داشتن افزایش دمای ۱.۵ درجه را از دست می‌دهیم. حال آنکه خطرات ناشی از انرژی هسته‌ای هم وجود دارد.

اما با انرژی تجدیدپذیر متوسط زمان بهره‌ برداری به ۳.۵ سال برای مزارع بادی و خورشیدی و ۶ ماه برای سلول‌های خورشیدی سقفی می‌رسد و دست‌یابی به‌ اهداف مورد نیاز IPCC برای حل بحران تغییر اقلیم امکان‌پذیر است.

نویسنده: محمودرضا مومنی، بَرگرفته از دکتر جاکوبسون، استاد عمران-محیط زیست و مدیر برنامه انرژی و جو دانشگاه استنفورد

هشدار جدید 11 هزار دانشمند در مورد تغییرات اقلیمی

11 هزار دانشمد از مطالعه ای که شرایط اقلیمی را مورد بررسی قرار داده و هشدارهای مهمی داده است حمایت می کنند.

به گزارش زیست آنلاین،، یک کنسرسیوم بین المللی متشکل از بیش از 11 هزار دانشمند در حال حمایت از یک مطالعه و تحقیق انجام شده است که در آن هشدارهای مهمی داده شده است: زمین با یک وضعیت اضطراری آب و هوای روبرو است.

مطالعه جدید در مورد چگونگی تأثیر فعالیت های بشری بر کره زمین در طی چهار دهه گذشته است و نشان می دهد كه انتشار گازهای گلخانه ای مضر به سرعت در حال افزایش است و دولت ها پیشرفت كافی برای مقابله با بحران ندارند و دانشمندان “وظیفه اخلاقی خود می دانند که هر گونه تهدید فاجعه آمیز را به تمامی مردم هشدار دهند. این یافته ها هفته گذشته در مجله BioScience منتشر شد.

این مطالعه می گوید کشورها باید سوخت های فسیلی را با منابع انرژی تجدیدپذیر جایگزین کنند و در عین حال برای استخراج دی اکسید کربن از جو در فن آوری ها نیز سرمایه گذاری کنند. دولت ها همچنین باید پرداخت یارانه ها به سوخت های فسیلی را قطع کرده و کشورهای ثروتمند باید از ملل فقیر در انتقال به منابع انرژی پاک تر حمایت کنند.

علاوه بر این، کشورها نیاز به کاهش شدید میزان انتشار آلاینده های قوی مانند متان، دوده و هیدروفلوئوروکربن ها، که ترکیبات ساخته شده توسط انسان هستند و معمولاً در تهویه هوا، تبرید و آئروسل ها استفاده می شوند، دارند.

محققان می گویند که کاهش این آلاینده ها می تواند روند گرم شدن کوتاه مدت کره زمین را بیش از 50 درصد طی چند دهه آینده کاهش کند.

آنها افزودند: تلاش برای کاهش تغییرات آب و هوایی باید بر روی حفاظت و بازیابی اکوسیستم هایی مانند جنگل ها، صخره های مرجانی و تالاب ها که به طور طبیعی دی اکسید کربن را از جو جذب کرده و ذخیره می کنند، متمرکز شود.

این مطالعه همچنین می گوید مردم باید بیشتر غذاهای گیاهی بخورند که باعث بهبود سلامتی و کاهش انتشار گازهای گلخانه ای از دام ها می شود و اقتصادها باید به جای تمرکز بر رشد تولید ناخالص داخلی، ابتکارات عاری از کربن و حفظ اکوسیستم ها را در اولویت قرار دهند.

این تحقیق براساس داده های 40 ساله انجام شده است و امضاکنندگان آن دانشمندان 153 کشور جهان هستند که با عنوان اتحاد دانشمندان جهان شناخته می شوند.

منبع: nbc